Số ca nhiễm nCoV ở châu Âu tăng mạnh

Italy là nơi dịch bùng phát mạnh nhất ở châu Âu với 888 ca nhiễm, 21 ca tử vong và 46 người khỏi bệnh. Phần lớn ca tử vong là người cao tuổi đang mắc những chứng bệnh khác. Giới chức y tế Italy cho biết một số y bác sĩ đã nhiễm nCoV, nguồn cung trang thiết bị bảo hộ đang thiếu hụt và hoạt động điều trị cho các ca bệnh nặng có thể bị ảnh hưởng.

Nhân viên y tế phụ trách kiểm tra người nghi nhiễm virus corona tại bệnh viện Molinette, Turin, Italy ngày 26/2. Ảnh: PA .

Lombardy là địa phương ghi nhận số người nhiễm nCoV cao nhất Italy với 531 ca, trong đó 85 bệnh nhân đang được chăm sóc đặc biệt. 10 thị trấn của Lombardy sẽ bị cách ly thêm một tuần.

Các ca phẫu thuật không khẩn cấp dịch vụ biên dịch và hoạt động kiểm tra y tế thông thường tại "vùng đỏ", khu vực bị cách ly vì dịch Covid-19, đã bị ngừng lại. Giới chức y tế cảnh báo các bệnh viện đã đạt ngưỡng giới hạn và sẽ rơi vào khủng hoảng nếu số ca bệnh tiếp tục tăng mạnh.

Một số quốc gia châu Âu có số ca nhiễm nCoV tăng mạnh so với hồi đầu tuần. Đức ghi nhận 60 ca nhiễm nCoV hôm qua, tăng hơn hai lần so với ngày 27/2. Pháp thông báo phát hiện 57 ca nhiễm nCoV, tăng 19 ca so với hôm 28/2. Bộ trưởng Y tế Pháp Olivier Veran thông báo dịch Covid-19 tại nước này "đã chuyển sang giai đoạn hai".

Thụy Sĩ phát hiện thêm 9 ca nhiễm nCoV, nâng số ca bệnh lên 15. Thụy Sĩ đã cấm toàn bộ sự kiện tập trung hơn 1.000 người đến ngày 15/3. Triển lãm ôtô quốc tế tại Geneva, dự kiến diễn ra ngày 7-17/3, đã bị hủy theo lệnh của giới chức Thụy Sĩ.

Giới chức y tế Anh cho biết nước này ghi nhận 19 ca nhiễm nCoV, trong đó hai ca bệnh mới có liên quan đến Iran. Ba quốc gia Đông Âu là Belarus, Estonia và Litva thông báo phát hiện trường hợp đầu tiên dương tính với nCoV, các ca bệnh có liên quan đến Iran hoặc Italy.

Dịch Covid-19 khởi phát tại Vũ Hán vào tháng 12/2019 và lan rộng ra 31 tỉnh thành Trung Quốc. Dịch Covid-19 đã xuất hiện tại 59 quốc gia và vùng lãnh thổ với hơn 84.000 ca bệnh, hơn 2.800 ca tử vong, gần 37.000 người khỏi bệnh. Hàn Quốc ghi nhận gần 2.400 ca nhiễm nCoV, cao thứ hai thế giới sau Trung Quốc. Mexico là quốc gia mới nhất xuất hiện dịch Covid-19.

Nguyễn Tiến (Theo NY Times )

Các thuật ngữ bạn cần biết để theo dõi Giải đua xe Công thức 1 một cách trọn vẹn nhất

Formula 1 là gì

Formula 1 - Công thức 1 hay thường được viết tắt là F1 trong tên gọi của giải đua nhằm để chỉ một loạt quy định của Liên đoàn Ô tô Quốc tế (FIA) mà tất cả người và xe tham gia phải tuân thủ, ví dụ như động cơ hút (atmospheric engine) lên đến 4.500 cm³. Trong khi đó, Formula 2 - Công thức 2 (phân khúc thấp hơn) được định nghĩa cho loại động cơ hút có dung tích đến 2.000 cm³.

Ballast 

Nguyên lý cơ bản là xe càng nhẹ thì sẽ có lợi thế hơn hẳn về tốc độ phóng, do đó để đảm bảo công bằng cho giải đấu, những chiếc xe cùng người cầm lái không đủ trọng lượng tối thiểu theo quy định sẽ phải gắn thêm "đá" ballast vào xe. 

Ảnh 1 – "đá" ballast được gắn vào xe khi không đủ trọng lượng

Theo quy định mới nhất của Giải đua F1 từ năm 2019, tổng trọng lượng của cả người và xe đã tăng lên 740 kg, trong đó trọng lượng của các tay lái và ghế ngồi phải đạt tối thiểu 80 kg. Sự thay đổi về yêu cầu cân nặng này giúp nhiều tay lái "dễ thở" hơn đôi chút vì trước đây họ phải lên kế hoạch giảm cân trước mỗi chặng đua, để đảm bảo tổng trọng lượng của người và xe không vượt quá quy định. 

Pit-stop

Giải đua xe F1 không chỉ là màn so kè tốc độ của một tay đua đơn lẻ mà còn là nơi thể hiện sự phối hợp nhịp nhàng của các thành viên trong đội tại khu vực pit-stop. Pit-stop hiểu đơn giản là điểm dừng kỹ thuật, nơi các tay lái nhanh chóng đưa những chiếc "quái xế triệu đô" vào thay lốp rồi ngay lập tức trở lại dịch vụ biên dịch đường đua. Khi thời gian tính bằng giây là yếu tố tiên quyết để quyết định thắng bại cho mỗi tay đua, đội nào có tốc độ thay lốp càng nhanh sẽ càng có lợi thế. Số lượng nhân viên hỗ trợ kỹ thuật luôn sẵn sàng "trực chiến" tại các pit-stop là khoảng 20 người. 

Ảnh 2: Pit-stop- nơi thể hiện tinh thần đồng đội của các đội rõ nhất, và cũng là nơi đóng góp vào chiến thắng cuối cùng của tay đua.

Kỉ lục hoàn thành pit-stop nhanh nhất hiện nay thuộc về đội Red Bull khi họ hoàn tất quá trình vào pit của Max Verstappen trong 1,82 giây tại 2019 Brazilian Grand Prix 2019.

Đua thử, phân hạng và đua chính thức

Nếu bạn thắc mắc vì sao một chặng đua F1 thường diễn ra trong 3 ngày thì câu trả lời là đây:

Ngày 1: Ngày luyện tập không bắt buộc (Practice) bao gồm hai buổi sáng và chiều, mỗi buổi kéo dài 1 tiếng 30 phút

Ngày 2: Ngày đua phân hạng (Qualifying) kéo dài khoảng 1 tiếng đồng hồ và được chia thành 3 phần: Q1, Q2, Q3, quyết định vị trí xuất phát của các tay lái trong ngày đua chính thức. 

Phần đua này cho phép các tay đua chạy bao nhiêu vòng tùy ý, miễn là trong thời gian cho phép. 

Ngày 3: Ngày đua chính thức (Race)

Đây là ngày đua chính thức quyết định "ngôi vương" của các đội tham gia với đỉnh điểm của những màn so kè tốc độ gay cấn nhất. 

Ảnh 3: Race day – ngày được trông đợi nhất trong cả chặng đua

Tại 1 số nước tổ chức, lịch trình đua có thể được thay đổi chút ít. Chẳng hạn tại Grand Prix Monaco, ngày luyện tập bắt đầu vào Thứ Năm để các tay đua có thời gian nghỉ ngơi vào Thứ Sáu. Hay chặng đua chính thức tại Singapore 2008 và Bahrain 2014 diễn ra vào buổi tối thay vì buổi chiều như thông lệ. 

Tại Việt Nam - chặng đua Formula 1 VinFast Vietnam Grand Prix sắp tới sẽ diễn ra trong 3 ngày Thứ Sáu, Thứ Bảy và Chủ Nhật từ ngày 03 - 05/4/2020

Luật 107%

Trong lượt đua đầu tiên (Q1) của Ngày đua phân hạng (qualifying), bất kỳ tay lái nào không hoàn thành vòng đua trong khoảng thời gian tối đa 107% so với kỷ lục hoàn thành của tay lái nhanh nhất lượt đua 1 (Q1) sẽ không được phép tham gia cuộc đua chính thức. Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, các trọng tài đua (steward) vẫn có thể cho phép điều này.

Marshal

Ở giải đua danh giá nhất thế giới thì công tác vận hành và đảm bảo an toàn luôn là ưu tiên số 1. Marshal là các tình nguyện viên/chuyên viên điều hành - sẽ là những người phụ trách nhiều vai trò trong cả chặng đua, chẳng hạn phụ trách xe đua, phụ trách khu vực khán đài để đảm bảo khán giả không gây nguy hiểm cho bản thân và các tay đua, giúp đưa xe và tay lái gặp sự cố, tai nạn ra khỏi đường đua hay vẫy cờ hiệu để thông báo tình trạng với các tay lái. Tại chặng đua Formula 1 VinFast Vietnam Grand Prix vào tháng 4/2020 sắp tới, sẽ có khoảng 1.000 marshal được tuyển chọn và đào tạo bởi các chuyên gia hàng đầu thế giới đến từ Liên đoàn xe động cơ Úc (CAMS).

Flag 

Một hệ thống cờ hiệu (Flag) được sử dụng trong giải đua Công thức 1, mỗi màu và số lượng cờ hiệu sẽ truyền tải một thông điệp khác nhau.

Ảnh 4: Khi lá cờ xanh lá cây được vẫy lên, các tay đua sẽ hiểu rằng nguy hiểm đã qua và có thể quay lại đường đua một cách bình thường.

Chẳng hạn khi 1 cờ vàng được phất, các tay đua sẽ hiểu rằng đang có nguy hiểm trên đường đua, bắt buộc phải chạy chậm và không được vượt. Khi cờ vàng được phất 2 lá cùng lúc nghĩa là đường đua đang gặp sự cố, nhân viên cứu hộ đang có mặt trên đường đua để xử lý, do đó các tay đua không được vượt nhau. Cờ vàng sọc đỏ báo hiệu bề mặt đường đua gặp sự cố, có thể gây trơn trượt cho xe đua. Ngược lại, khi nhìn thấy cờ xanh lá cây được phất, các tay đua có thể hiểu rằng đã hết khu vực nguy hiểm và có thể tiếp tục thi đấu bình thường. Cờ xanh dương được phất lên khi tay đua cuối cùng bị tay đua đầu tiên trong đoàn đua bắt kịp (dẫn trước hơn 1 vòng đua), việc này đồng nghĩa tay đua cuối cùng phải nhường đường và không được có hành động cản trở tay đua đầu tiên vượt qua. 

Chính sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại – tính chính xác – kỷ luật và thời gian tính theo từng tích tắc đã làm nên sự hấp dẫn cho giải đua F1 – giải đua tốc độ đắt giá nhất hành tinh.

HLV Park Hang-seo tự cách ly 14 ngày, không ra khỏi khuôn viên VFF

HLV Park Hang-seo và vợ đã từ Hàn Quốc trở về Việt Nam vào ngày 23/02 vừa qua. Sau đó, đã có rất nhiều tranh cãi quanh việc liệu ông có phải cách ly để phòng tránh những nguy cơ lây lan dịch Covid-19 hay không? Theo tiết lộ của trợ lý ngôn ngữ Lê Huy Khoa trên trang cá nhân, HLV trưởng đội tuyển Việt Nam đã quyết định tự giác các yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. 

Cụ thể, ông Park và vợ tự cách ly tại nhà trong 14 ngày. Ông hạn chế tiếp xúc với người khác và chỉ sinh hoạt tại nhà riêng được đặt khuôn viên của trụ sở Liên đoàn bóng đá Việt Nam cũng như trung tâm đào tạo trẻ.

"Thời buổi Corona, HLV Park cũng tự nguyện cách ly với những người còn lại. Ông hạn chế di chuyển và chụp hình với người khác. Không tiếp xúc và chỉ khi bắt buộc thì mới thực hiện các công việc khác. Vợ chồng ông và các trợ lý tuân thủ đầy đủ các quy định của cơ quan y tế Hà Nội và hợp tác đầy đủ với mọi yêu cầu của họ. Chỉ được phép di chuyển khi được phép của họ, mặc dù ông đang đếm từng ngày để được phép đi ra ngoài làm bao nhiêu kế hoạch", ông Khoa chia sẻ. 

HLV Park Hang-seo gần như chỉ ở nhà nếu không có việc đặc biệt.

Bên cạnh đó, vị trợ lý này cũng chia sẻ về những điều mà ông trao đổi với HLV Park, rằng khi có người xin chụp ảnh thì ông Park làm thế nào. Vị chiến lược gia này hài hước nói rằng chắc người ta còn chạy ra xa ấy chứ. 

"Hỏi ông ông đang tuân thủ đầy đủ qui định đấy chứ, ông nói tao luôn đang hợp tác đầy đủ thật, chứ không phải chỉ hình thức đâu nha. Hỏi đùa ông thế dạo này có ai xin chụp hình không? Ông cũng đùa lại : Họ thấy tao họ chạy dịch vụ biên dịch mất dép thì có, có ai chụp với tao đâu. Hoan nghênh đại ca nha", trợ lý HLV Park Hang-seo kể lại.

Từ ngày trở về Việt Nam, các phóng viên cũng chỉ ghi được những hình ảnh khi ông Park đi dạo quanh nhà hoặc tới nơi họp với lãnh đạo VFF.  

HLV Park Hang-seo vội vã về nhà sau khi mất 1 tiếng kiểm tra y tế tại sân bay Nội Bài.  Thực hiện: GN

 

Hàn Quốc: Thêm 3 trường hợp thiệt mạng vì virus corona, tăng kỷ lục 571 người nhiễm mới trong ngày, tổng cộng 2337 người nhiễm bệnh

*Cập nhật 17:26: Hàn Quốc xác nhận thêm 3 trường hợp tử vong vì virus corona chủng mới. Cả 3 nạn nhân đều là nữ, trong độ tuổi 60 - 90, tử vong tại thành phố Daegu.

Nhà chức trách cho biết 2 trong số các nạn nhân mới nhất có kết quả dương tính với virus sau khi tử vong. Người còn lại xác nhận nhiễm vào ngày 23/2. Các chuyên gia hiện đang cố gắng xác định nguyên nhân chính xác gây ra cái chết của họ.

Tính đến thời điểm hiện tại, 16 trường hợp đã tử vong.

*Cập nhật 15:20: Yonhap đưa tin, Hàn Quốc xác nhận thêm 315 người dương tính với virus corona chủng mới (SARS-CoV-2). Tổng cộng trong ngày đã có 571 người nhiễm mới, vượt qua kỷ lục 505 người vào ngày 27/2.

Hơn 1/2 trong số 571 trường hợp nhiễm mới, 447 tại Daegu và 64 trường hợp ở tỉnh Bắc Gyeongsang - cũng là hai khu vực dịch bệnh bùng phát mạnh nhất. Tổng số ca nhiễm bệnh là 2337 người, 13 trường hợp tử vong.

Yonhap đưa tin ngày 28/2, Hàn Quốc tiếp tục ghi nhận 571 trường hợp nhiễm virus corona chủng mới (SARS-CoV-2), nâng tổng số ca mắc Covid-19 tại đây lên hơn 2337 người (chính xác là 2022), tăng hơn gấp đôi chỉ sau 2 ngày (26/2 số người nhiễm chỉ mới hơn 1000).  Hơn 1/2 trong số người nhiễm mới có liên quan đến giáo phái Shincheonji tại thành phố Daegu, cách Seoul 300km, và hiện hơn 9000 tín đồ đã được đưa vào diện cách ly.

Cho đến thời điểm hiện tại, 16 người đã tử vong, trong đó 3 trường hợp mới nhất xảy ra trong ngày 28/2.  Cả 3 nạn nhân đều là nữ, trong độ tuổi 60 - 90, tử vong tại thành phố Daegu.

Nhà chức trách cho biết 2 trong số các nạn nhân mới nhất có kết quả dương tính với virus sau khi tử vong. Người còn lại xác nhận nhiễm vào ngày 23/2. Các chuyên gia hiện đang cố gắng xác định nguyên nhân chính xác gây ra cái chết của họ.  

Các chuyên viên kiểm dịch tiến hành tẩy trùng tại Seoul

Hàn Quốc xác nhận bệnh nhân đầu tiên nhiễm virus tại đây là một phụ nữ người Trung Quốc đến từ Vũ Hán vào ngày 20/1. Tuy nhiên, tốc độ lây lan của dịch bệnh đã không nghiêm trọng cho đến khi bệnh nhân số 31 - một người phụ nữ 61 tuổi tại Daegu xuất hiện vào ngày 18/2, có liên quan đến giáo phái Shincheonji.

Hơn 1/2 trong số 571 trường hợp nhiễm mới,447 tại Daegu, và 64 trường hợp ở tỉnh Bắc Gyeongsang - cũng là hai khu vực dịch bệnh bùng phát mạnh nhất. Tổng cộng, Daegu và Bắc Gyeongsang lần lượt có số ca nhiễm là 1313 và 394. Một số tỉnh và thành phố lớn khác cũng ghi nhận các ca nhiễm mới, như Seoul có thêm 6 trường hợp. Tổng cộng, Seoul đã có 62 ca lây nhiễm chủ yếu trong bệnh viện.

Daejeon và Busan lần lượt là 4 và 2 trường hợp. Gyeonggi có 4, và tỉnh Nam Gyeongsang có 3 người nhiễm mới.

Thứ trưởng bộ Y tế Hàn Quốc Kim Gang-lip cho biết, họ đã hoàn tất kiểm tra sơ bộ 1299 thành viên giáo phái Shincheonji có xuất hiện triệu chứng. Kết quả sẽ được trả về vào cuối tuần, và con số dự tính có thể "rất cao" - Kim thông báo.

Chính phủ Hàn Quốc cũng đã yêu cầu 1638 tín đồ giáo phái này phải tự cách ly do xuất hiện triệu chứng. Theo Kim Nam-joong - bác sĩ khoa phổi tại ĐH Y quốc gia Seoul, số lượng các trường hợp xác nhận lây nhiễm được dự đoán sẽ tăng lên. Dẫu vậy Kim cho biết trong thời gian tới, con số sẽ giảm xuống khi đỉnh dịch qua đi.

Kể từ khi nâng mức cảnh báo lên "báo động đỏ" - mức cao nhất vào ngày 23/2, các cơ quan Y tế Hàn Quốc đang cố gắng kìm hãm sự lây lan của virus tại Daegu - nơi được xem là trung tâm bùng phát dịch bệnh - và tỉnh Bắc Gyeongsang. Theo dự tính, số lượng lây nhiễm sẽ còn tăng hơn nữa trong những ngày tiếp theo, sau khi các chuyên gia quyết định sẽ xét nghiệm toàn bộ 210.000 thành viên của giáo phái Shincheonji.

Hiện tại, 26 trường hợp đã phục hồi - theo số liệu từ KCDC (Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hàn Quốc). 24.751 người được xét nghiệm và đưa vào diện cách ly. Tổng cộng, gần 70.000 trường hợp đã được xét nghiệm, nhưng 44.167 cho dịch vụ biên dịch kết quả âm tính.

Nguồn: Yonhap

Bill Gates gọi Covid-19 là đại dịch và đưa ra 4 giải pháp để ngăn chặn sự lây lan ngày một gia tăng trên toàn cầu

Trong nhiều năm qua, tỷ phú Bill Gates đã cảnh báo rằng thế giới chưa hoàn toàn sẵn sàng cho một đại dịch chết người. Và dường như một số dự đoán đáng lo ngại của ông đang trở thành hiện thực khi virus corona chủng mới (Covid-19) có tốc độ lây lan nhanh trên toàn cầu. Virus gây ra dịch bệnh này đã lây nhiễm cho hơn 83.000 người và khiến 2.900 trường hợp tử vong trên toàn cầu kể từ tháng 12 năm ngoái. 

Mới đây, Bill Gates viết trong Tạp chí Y học New England: "Tuần vừa qua, Covid-19 ngày càng trở nên giống mầm bệnh ‘một lần trong đời’ mà chúng ta từng lo ngại. Tôi hy vọng mọi thứ không tệ hơn nhưng chúng ta nên chuẩn bị cho tình huống xấu nhất có thể xảy ra".

Vị tỷ phú thậm chí còn gọi Covid-19 là đại dịch dù WHO chưa đưa ra tuyên bố đó mà chỉ cho rằng virus corona mới "có khả năng gây đại dịch".

Ông viết: "Trong bất kỳ cuộc khủng hoảng nào, các nhà lãnh đạo đều có hai trách nhiệm quan trọng như nhau: Giải quyết vấn đề trước mắt và tìm cách để nó không xảy ra lần nữa. Đại dịch Covid-19 là một trường hợp điển hình như vậy. Do đó, chúng dịch vụ biên dịch ta cần hành động để cứu người".

Sau đó, Bill Gates đã đề xuất một số giải pháp để làm chậm sự lây lan của Covid-19:

- Những nước giàu có nên hỗ trợ đội ngũ nhân viên y tế được đào tạo bài bản cho các nước có thu nhập thấp và trung bình ở châu Phi và Nam Á để theo dõi sự lây lan của virus và cung cấp vắc-xin.

- Thiết lập cơ sở dữ liệu quốc tế nơi các quốc gia có thể cùng nhau chia sẻ thông tin.

- Phát triển một hệ thống sàng lọc các hợp chất đã được kiểm nghiệm an toàn để sử dụng trong vắc-xin.

- Chính phủ và các nhà tài trợ nên tài trợ để các cơ sở có thể sản xuất vắc-xin trong vòng vài tuần.

Bill Gates đã so sánh Covid-19 với đại dịch cúm năm 1957 cướp đi sinh mạng của hơn 1 triệu người và đại dịch cúm năm 1918 khiến 50 triệu người thiệt mạng. Theo ông, mọi người đều cần có quyền được sử dụng vắc-xin giá cả phải chăng.

Ông dự đoán các thử nghiệm vắc-xin quy mô lớn có thể diễn ra sớm nhất vào tháng 6. Anthony Fauci, Giám đốc trung tâm bệnh truyền nhiễm của Viện Y tế Quốc gia của Mỹ cho biết ông hy vọng sẽ bắt đầu thử nghiệm vắc-xin ở người từ giữa tháng Tư.

Mặc dù vậy, việc phát triển là một quá trình nhiều năm và có thể tốn khoảng 1 tỷ USD. Bill Gates cho rằng tạo ra vắc-xin giá cả phải chăng cho mọi người là "chiến lược đúng đắn" trong việc ngăn chặn sự bùng phát của Covid-19.

Ông viết: "Chúng ta đang chứng kiến khả năng phá vỡ chuỗi cung ứng và thị trường chứng khoán của Covid-19. Chưa kể đến việc cuộc sống của rất nhiều người đang bị ảnh hưởng".

Ngày 26/2, Bộ trưởng Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh, Alex Azar đã không hứa trước rằng vắc-xin cho chủng virus corona mới sẽ có giá hợp lý cho tất cả người Mỹ. Tuy nhiên, hôm sau ông lại nói rằng bất kỳ loại vắc-xin nào được phát triển cùng chính phủ Mỹ sẽ phải ở mức chấp nhận được về mặt tài chính.

Đến nay, tổ chức từ thiện Bill & Melinda Gates Foundation đã quyên góp 100 triệu USD cho cuộc chiến ngăn chặn sự bùng phát của Covid-19. Theo Bill Gates, việc khống chế một đại dịch có thể sẽ cần tới hàng tỷ USD và thời gian đang khá cấp bách.

(Theo BI)

Chuyên gia Mỹ: 'Trung Quốc có thể giữ 50% nước Mekong vào mùa khô'

"Vào mùa khô, khi hạn hán ở mức rất nghiêm trọng, Trung Quốc có thể giữ đến 50% lượng nước sông Mekong. Vì thế tác động của các đập thủy điện của Trung Quốc ở thượng nguồn đến hạn hán ở hạ nguồn là điều không thể phủ nhận", Brian Eyler, Giám đốc Chương trình Đông Nam Á, Trung tâm nghiên cứu Stimson, Mỹ, nói với VnExpress . Eyler là chuyên gia về các vấn đề xuyên biên giới ở khu vực Mekong, tác giả cuốn sách "Last Days of the Mighty Mekong" (Những ngày cuối của dòng Mekong vĩ đại).

Eyler cho biết mức 50% này là dựa trên tính toán logic của tình hình, khi Trung Quốc đang vận hành 11 đập thủy điện trên dòng chính sông Mekong. Hồi 2014, khi Trung Quốc có 7 đập thủy điện hoạt động, Tổ chức Các dòng sông quốc tế (International Rivers - IR) công bố báo cáo cho thấy phần sông Mekong ở Trung Quốc (được gọi là Lan Thương) chiếm đến 45% lượng nước chảy xuống hạ lưu vào mùa khô. IR, tổ chức có trụ sở tại California, Mỹ, chuyên nghiên cứu ở châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh nhằm ngăn chặn các dự án gây hại cho sông và thúc đẩy các lựa chọn khả dĩ hơn.

Theo Eyler, vào mùa mưa, khu vực tập trung nhiều nước nhất ở sông Mekong là ở Lào và Tây Nguyên của Việt Nam.Vì thế Trung Quốc chỉ chiếm khoảng 7% lượng nước sông Mekong vào mùa mưa.

Vào mùa khô, khi không có mưa ở hạ nguồn sông Mekong, phần lớn lượng nước đến từ sông băng ở dãy Himalaya, chảy qua Trung Quốc. Vì thế Trung Quốc chiếm đến 40% lượng nước sông Mekong chảy xuống hạ nguồn vào mùa khô thông thường. Trên thượng nguồn, Trung Quốc có 11 đập thủy điện, trữ 47 tỷ m3 nước.

Giữa tháng 2/2020, miền Tây Việt Nam xuất hiện tình trạng hạn mặn nghiêm trọng. Riêng tỉnh Cà Mau ghi nhận hơn 16.000 ha lúa bị thiệt hại 30-70%, 340 ha hoa màu có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Nguyễn Thị Nhiên, 38 tuổi, huyện Long Phú, Sóc Trăng, trên cánh đồng ruộng lúa chết khô. Ảnh: Cửu Long.

Nguyên nhân chính của hạn hán năm nay ở Việt Nam, theo Eyler, là do hiện tượng El Nino, gây nên thiếu mưa. Lượng nước không đủ để dòng sông vận hành như bình thường như trong hàng triệu năm qua. Biến đổi khí hậu đang làm thay đổi mô hình thời tiết. Nông dân không có đủ nước để gieo vụ lúa mới và thực hiện các hoạt động nông nghiệp khác.

Eyler cho rằng các đập thủy điện càng lớn và càng gần nguồn nước thì càng gây tác động lớn đến hạ nguồn. Bên cạnh 11 đập thủy điện của Trung Quốc trên thượng nguồn, Lào có hai đập trên dòng chính sông Mekong là Xayaburi và Don Sahong.

"Các đập thủy điện trên sông Mekong đang khiến hạn hán nghiêm trọng hơn", Eyler nói.

Ông cho rằng hạn hán ở đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) của Việt Nam xuất hiện thường xuyên hơn và gây tác động mạnh hơn. Năm 2016, hạn hán ở mức tồi tệ nhất, nhưng tình trạng của 2020 còn xấu hơn. Trung Quốc từng xả nước xuống hạ lưu theo yêu cầu của Việt Nam và Thái Lan. Tuy nhiên năm nay lượng nước đến ĐBSCL chưa xuất hiện, dù Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết đã xả nước từ ngày 24/1.

Đồng tình về nguyên nhân chính gây hạn hán ở miền Tây năm nay, Tiến sĩ Tô Văn Trường, cựu viện trưởng Viện Quy hoạch thủy lợi Miền Nam, cho rằng lượng mưa trong mùa mưa năm 2019 thấp hơn bình thường, do đó hạn mặn năm 2020 đến sớm và trầm trọng hơn những năm khác.

Năm 2019, khi có hiện tượng El Nino, khu vực Đông Nam Á có ít mưa hơn so với bình thường, do ổ đối lưu gây mưa bị dịch về phía Đông. Hạn hán lịch sử xuất hiện ở hầu hết các nước Đông Nam Á. Tại Việt Nam, khu vực bị ảnh hưởng nặng là miền nam và miền trung. Trong mùa khô, tổng lượng mưa trên các trạm khác nhau trên lưu vực sông Mekong thấp hơn 55% so với mức trung bình nhiều năm. Mùa mưa đến muộn (vào tháng 7 thay vì tháng 5 hàng năm), khiến lượng mưa thấp hơn 65% so với các năm, gồm cả thượng nguồn ở phía Trung Quốc. Lượng mưa trung bình chỉ đạt 20% so với nhiều năm. Trong mùa mưa, ĐBSCL đối diện với mùa lũ ở mức rất thấp.

Theo ông Đào Trọng Tứ, cựu phó tổng thư ký Uỷ ban sông Mekong Việt Nam, hiện các nước hạ nguồn chưa đánh giá được tác động của các đập thủy điện của Trung Quốc đến hạn hán ở hạ lưu, do Trung Quốc không cung cấp quy trình vận hành của các đập thủy điện.

"Vấn đề chính là Trung Quốc rất hạn chế hợp tác, không trao đổi số liệu thực tế của các đập thủy điện", ông Tứ nói.

Nhiều nghiên cứu của Ủy hội sông Mekong (MRC) cho thấy tác động rõ nhất của các đập thủy điện Trung Quốc đến hạ lưu là "giữ lại phù sa". Mekong chiếm đến 60% lượng phù sa của ĐBSCL của Việt Nam. Đến 2040, lượng phù sa ở khu vực này ước tính chỉ còn 4-5%. Nếu 11 đập thủy điện ở Lào và Campuchia đi vào hoạt động, tác động về phù sa sẽ còn lớn hơn nữa, theo ông Tứ.

Danh sách đập thủy điện của Trung Quốc trên thượng nguồn sông Mekong tính đến tháng 11/2019. Đồ họa: Trung tâm nghiên cứu Stimson, Mỹ.

Eyler dự báo hạn hán ở hạ lưu sông Mekong sẽ tái diễn thường xuyên hơn trong tương lai. Tuy nhiên, có thể dự báo được El Nino và tác động của nó trước 6 tháng. Hạn hán tính đến tháng 4/2020 có thể được dự báo từ đầu tháng 6/2019. Vì vậy, Việt Nam có thể chuẩn bị năng lực để hạn chế tác hại.

Có chung nhận định, ông Tứ cho rằng Việt Nam cần phải "thừa nhận" thực tế hạn hán sẽ trở nên thường xuyên hơn và cần có phương án ứng phó. Việt Nam không nên "trông chờ nhiều" vào nước ở thượng nguồn mà nên chủ động "tự cứu mình". Trong chiến lược lâu dài, Việt Nam đang hướng đến việc chuyển đổi sản xuất, phân vùng sản xuất.

Theo ông Tô Văn Trường, giải pháp trước mắt của Việt Nam là tập trung tiết kiệm nước cho sinh hoạt và sản xuất một cách hợp lý. Việt Nam nên tích lũy nước ngọt tối đa, trong đó có nước ngầm, cải tạo hệ thống thủy lợi nội đồng để chủ động tưới tiêu. Về dài hạn, Việt Nam cần có hệ thống công trình điều khiển mặn từ phía các cửa mặn, hệ thống bẩy triều, giúp đẩy ngọt từ các cửa ngọt trong từng con triều trong mùa khô. Chính quyền cần biến hệ thống kênh rạch ở đồng bằng sông Cửu Long thành "các hồ nước ngọt di động", vận hành theo nhịp điệu của triều trong mùa khô. Việt Nam cũng phải tìm giải pháp phi công trình như thay đổi cơ cấu mùa vụ, cây trồng, vật nuôi.. theo hướng thích nghi với thời tiết, tiết kiệm nước.

Eyler đánh giá cao Nghị quyết 120 về phát triển bền vững ở ĐBSCL mà Việt Nam ban hành năm 2017. Các chính sách trong khuôn khổ này sẽ giúp khôi phục lại các quy trình dựa trên thiên nhiên, liên quan đến chu kỳ lũ tự nhiên của dòng Mekong, giúp người dân chuyển đổi các sinh kế hiệu quả hơn. Nông dân ở ĐBSCL cũng có thể thích ứng với mực nước biển dâng và tình trạng xâm mặn. Việt Nam có các đối tác hỗ trợ thực hiện kế hoạch như Hà Lan, Israel và Mỹ.

"Nếu chính sách được thực hiện đúng đắn, nó sẽ rất hiệu quả", Eyler nói.

Trên phạm vi khu vực , ông Trường cho rằng Việt Nam cần hợp tác chặt chẽ với các nước ven sông Mekong để có kế hoạch tổng hợp gần tối ưu, mang lại lợi ích lâu dài của mỗi nước. MRC đã có nhiều nghiên cứu đánh giá tác động của 11 đập thủy điện ở hạ lưu.

"Tôi cho rằng hiện nay ai cũng hiểu rõ được - mất của mỗi quốc gia", ông Trường nói.

Với Trung Quốc, MRC có thể sử dụng Hiệp định Mekong năm 1995 làm cơ sở pháp lý để đề nghị Bắc Kinh hợp tác, cân bằng lợi ích của các bên. MRC cũng có hệ thống tài liệu khí tượng thủy văn và các tài liệu cơ bản khác, có thể dùng để đối chiếu với dữ liệu của Trung Quốc.

Theo ông Tứ, Việt Nam nên tận dụng cơ chế hợp tác Mekong - Lan Thương giữa MRC và Trung Quốc để thảo luận về vấn đề nước sông Mekong. Trong cơ chế này, nước là một vấn đề trụ cột trong hợp tác, bên cạnh kinh tế và an ninh.

Với ASEAN, Eyler cho rằng Việt Nam nên ưu tiên đưa vấn đề sông Mekong ra bàn luận trong năm làm Chủ tịch của Hiệp hội trong 2020. Hệ sinh thái và nền tảng tài nguyên của Mekong đang bị đe dọa, trong khi ĐBSCL là nơi cung cấp nguồn lương thực Công ty dịch thuật chuyên nghiệp - MIDtrans Blog cho cả 10 nước Đông Nam Á.

"Việt Nam nên nêu vấn đề sông Mekong trên khía cạnh an ninh, vì khủng hoảng ở đây có thể gây bất ổn ở khu vực. Hy vọng Việt Nam có thể thay đổi cách ASEAN nhìn nhận về Mekong", Eyler nói.

Theo Eyler, Ban Thư ký MRC chưa từng tiếp cận được dữ liệu của Trung Quốc về các đập thủy điện trên thượng nguồn. Ông hy vọng MRC sẽ có cơ hội này khi tiến hành nghiên cứu chung sắp tới với Trung Quốc để tìm nguyên nhân hạn hán. Eyler cảnh báo MRC không nên để Trung Quốc dùng ảnh hưởng trong khu vực để áp đảo các nước và các bên liên quan.

"MRC không nên để Trung Quốc cung cấp dữ liệu không chính xác về tác động của các đập thủy điện đến hạ lưu", Eyler nói.

Cổ đông 'siêu doanh nghiệp': Say rượu nên đăng ký nhầm 144.000 tỷ

Bà Kim Thị Phương là một trong ba cổ đông của Công ty cổ phần Tư vấn đầu tư quốc tế và Dịch vụ thương mại USC (USC Interco), doanh nghiệp vừa đăng ký vốn 144.000 tỷ đồng ngày 17/1. Quy mô vốn đăng ký của USC Interco thậm chí cao hơn cả Viettel và chỉ đứng sau hai tập đoàn Nhà nước là PVN và EVN.

Căn nhà của bà Kim Thị Phương - một trong ba cổ đông công ty mới lập vốn 144.000 tỷ đồng cũng là nơi được đăng ký làm trụ sở kinh doanh. Ảnh: Minh Sơn.

Chiều nay (27/2), ngồi trong phòng khách hơn 20 m2 ngổn ngang hàng chục bình nước, bà Phương, người đăng ký nắm giữ 30% vốn, tương đương 43.200 tỷ đồng và với vai trò kế toán trưởng nói với VnExpress "mình không biết gì cả".

Bà kể, hôm qua, người nhà tình cờ đọc trên báo mới biết mình là cổ đông góp vốn hàng chục nghìn tỷ đồng để thành lập công ty. Cuộc sống của gia đình bà đảo lộn, không đếm nổi bao nhiêu lượt người đến nhà. Sau đó, bà gọi điện cho một cổ đông khác của USC Interco, nhận được câu trả lời "chắc là nhầm lẫn con số khi đi đăng ký vì hôm đó uống rượu say".

"Mấy ông kia uống rượu vào, nhiều Công ty dịch thuật chuyên nghiệp - MIDtrans Blog chữ số quá nên ghi nhầm đấy. Tôi nào có biết gì, giờ già rồi, còn đang chạy ăn từng bữa thì lấy đâu tiền góp vốn", bà Phương nói.

Bà thông tin thêm, sáng nay đã ra Bộ Kế hoạch & Đầu tư hủy đăng ký lập công ty này. "Hôm qua mọi người đến nhà như một cái chợ, cuộc sống đảo lộn hết. Thôi tốt nhất là phải ra hủy thôi", bà Phương kể.

Một góc phòng khách nhà bà Kim Thị Phương - cổ đông đăng ký giữ 30% vốn trong doanh nghiệp 144.000 tỷ đồng. Ảnh: Minh Sơn

Căn nhà ba tầng tại thôn Lai Xá, Kim Chung, Hoài Đức của bà Phương là nơi ở, cũng là nơi kinh doanh của gia đình. Phòng khách hơn 20 m2 có một bộ bàn ghế, một kệ tivi, còn lại là chỗ để các bình nước. "Ai gọi nước thì tôi mang. Có hôm tôi phải chạy xe máy từ Hoài Đức lên tận Long Biên để ship nước cho khách. Chạy ăn từng bữa chứ làm gì có tiền", cổ đông của "siêu doanh nghiệp" nói.

Bà Phương, với trình độ "học hết lớp 5 ở trường làng", cũng sửng sốt khi biết mình được đề tên là kế toán trưởng của doanh nghiệp. "Nếu mà đến trình độ kế toán trưởng thì tôi đã không ngày ngày đi ship hàng thế này".

Nói về lý do ban đầu thành lập doanh nghiệp, bà Phương cho biết do sự tư vấn của ông Nguyễn Hoàn Sơn, một cổ đông khác của USC Interco. Làm nghề kinh doanh nước, bà cũng muốn có một thương hiệu riêng để làm ăn. "Có doanh nghiệp thì vẫn hơn chứ, lúc đó mình sẽ tự kinh doanh được", bà nói.

Lúc nhận giấy tờ để ký, bà Phương nghĩ doanh nghiệp làm chung này có quy mô vốn cùng lắm chỉ vài tỷ đồng, mấy người cùng góp vào để làm ăn. Bà không ngờ quy mô vốn "bị ghi nhầm" lại lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng.

"Cũng may là biết mà hủy sớm chứ không thì sau phát sinh chuyện gì không biết rồi sẽ ra sao", bà Phương nói.

Theo Bộ Kế hoạch & Đầu tư, vốn đăng ký bình quân doanh nghiệp thành lập mới tháng 1/2020 đã tăng đột biến 115% do có một doanh nghiệp mới lập với số vốn 144.000 tỷ đồng, chiếm gần 54% tổng vốn đăng ký lập mới cả nước. Theo Cổng thông tin doanh nghiệp quốc gia, doanh nghiệp này là Công ty cổ phần Tư vấn đầu tư quốc tế và Dịch vụ thương mại USC.

USC Interco đặt trụ sở chính tại huyện Hoài Đức, Hà Nội. Ba cổ đông của USC Interco đều là cá nhân, với ông Nguyễn Hoàn Sơn góp 57.600 tỷ, bà Kim Thị Phương và ông Trần Gia Phong mỗi người góp 43.200 tỷ đồng.

USC Interco đăng ký 59 ngành, nghề kinh doanh, với lĩnh vực chính là kinh doanh bất động sản. Giám đốc công ty là ông Trần Gia Phong, sinh năm 1979, với số thẻ căn cước 001079018541, là một trong ba cổ đông góp vốn. Tuy nhiên, theo thông tin từ Tổng cục thuế, số căn cước này thuộc về một cá nhân khác tên Lê Văn Dũng.

Ông Lương Huy Hà, Tổng giám đốc Công ty Tư vấn Lawkey Việt Nam cho biết quy trình đăng ký doanh nghiệp khá đơn giản. Cơ quan đăng ký doanh nghiệp không thẩm định số vốn góp ngay tại thời điểm đăng ký mà các cổ đông phải góp đủ vốn trong vòng 90 ngày từ ngày được cấp giấy đăng ký doanh nghiệp. Nếu không góp đủ vốn, doanh nghiệp điều chỉnh số vốn điều lệ.

Bên cạnh đó, pháp luật cấm và có chế tài xử phạt việc khai khống đăng ký doanh nghiệp nhưng trên thực tế không dễ để áp dụng và đủ chứng cứ chứng minh. Kể cả bị xử phạt về khai khống mức tối đa chỉ 15 triệu đồng.

Việc chứng minh góp đủ vốn cũng khá lỏng lẻo, chỉ cổ đông là tổ chức mới phải góp vốn bằng chuyển khoản ngân hàng. Còn cổ đông cá nhân không bắt buộc qua tài khoản ngân hàng mà có thể góp vốn bằng tiền mặt hoặc các cách khác (tài sản). Do đó, chỉ cần công ty lập chứng nhận góp vốn bằng tiền mặt và đưa vào hồ sơ sổ sách kế toán.

Minh Sơn - Quỳnh Trang